- ادبیات آرژانتین
- ادبیات آلمان
- ادبیات آمریکای لاتین
- ادبیات اتریش
- ادبیات اسپانیا
- ادبیات استرالیا
- ادبیات افغانستان
- ادبیات امریکا
- ادبیات انگلیس
- ادبیات ایتالیا
- ادبیات ایران
- ادبیات ایرلند
- ادبیات برزیل
- ادبیات پرو
- ادبیات ترکیه
- ادبیات چک
- ادبیات روسیه
- ادبیات ژاپن
- ادبیات سوریه
- ادبیات شیلی
- ادبیات صربستان
- ادبیات فرانسه
- ادبیات کانادا
- ادبیات کرهی جنوبی
- ادبیات کرواسی
- ادبیات لهستان
- ادبیات نروژ
- ادبیات یونان
داستان در اوایل قرن بیستم در یکی از مستعمرات آلمان در شرق آفریقا آغاز میشود. در این بستر تاریخی ناآشنا، با سه شخصیت کلیدی آشنا میشویم: خلیل، پسری که در کودکی به زور از خانوادهاش جدا شده و به خدمت یک سرباز آلمانی درمیآید؛ ایلیا، مردی زخمخورده از خدمت در ارتش استعماری؛ و عفیفه، زنی با گذشتهای رازآلود که با عشق و زخمهای جنگ زندگی میکند.
در کنار تصویرسازی از زندگی روزمره در مستعمره، گورنه به روابط انسانی، خردهفرهنگها، و اثرات درازمدت خشونت و استعمار بر روان و هویت شخصیتها میپردازد. تقابل میان اشغالگران و بومیان، میان دین و سنت، میان گذشته و آینده، به صورت تمهایی چندلایه در طول داستان تنیده شدهاند.
با پیشروی داستان، خلیل و ایلیا هر کدام با گذشته و خاطرات جنگیشان دستوپنجه نرم میکنند و تلاش دارند معنایی برای زندگی خود در جهانی شکسته بیابند. عشق خلیل به عفیفه، و تلاشش برای ساختن آیندهای متفاوت، در کنار تنهایی و رنج ایلیا، بازتابی از تلاش انسان برای ترمیم خود در جهانی آسیبدیده است.
آنچه «خاطره کوچ» را منحصربهفرد میسازد، نه فقط موضوع استعمار، بلکه شیوهی بیان آن است: نثر آرام، روان و در عین حال عمیق و تراژیک. گورنه بدون کلیشه یا قضاوت، رنج انسان استعمارزده را با همدلی و ظرافتی ستودنی به تصویر میکشد. او استعمار را نه صرفاً واقعهای تاریخی، بلکه زخمی زنده در حافظهی انسانها میداند.
این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که به رمانهای تاریخی، اجتماعی و روانشناختی با پسزمینه استعمار و هویت علاقهمندند؛ و همچنین برای کسانی که به ادبیات آفریقایی و روایات انسانی در دل تاریخ توجه دارند.
درباره کتاب و نویسنده
- عبدالرزاق گورنه نویسنده زنگباری-بریتانیایی و برنده نوبل ادبیات سال 2021 است.
- «خاطره کوچ» (Afterlives) در سال 2020 منتشر شد و یکی از آثار تحسینشدهی اوست.
- رمان با نگاهی انسانگرایانه، استعمار آلمان در شرق آفریقا را بررسی میکند.
- گورنه استاد ادبیات پسااستعماری است و همواره بر صدای بهحاشیهراندهها تمرکز دارد.
- رمان در کنار روایت استعمار، به عشق، وفاداری، از خودبیگانگی و بازسازی هویت میپردازد.
پیشنهادهایی برای مطالعه بیشتر
- «نیمهی خورشید زرد» اثر چیما ماندا نگوزی آدیچی
داستانی از استعمار و جنگ داخلی در نیجریه، با محوریت خانواده، هویت و عشق. - «خانهای برای آقای بیسواس» اثر وی. اس. نایپل
- «چیزها از هم میپاشند» اثر چینوآ آچهبه
رمان کلاسیک آفریقایی درباره برخورد سنت بومی و استعمار غربی.
