- ادبیات آرژانتین
- ادبیات آلمان
- ادبیات آمریکای لاتین
- ادبیات اتریش
- ادبیات اسپانیا
- ادبیات استرالیا
- ادبیات افغانستان
- ادبیات امریکا
- ادبیات انگلیس
- ادبیات ایتالیا
- ادبیات ایران
- ادبیات ایرلند
- ادبیات برزیل
- ادبیات پرو
- ادبیات ترکیه
- ادبیات چک
- ادبیات روسیه
- ادبیات ژاپن
- ادبیات سوریه
- ادبیات شیلی
- ادبیات صربستان
- ادبیات فرانسه
- ادبیات کانادا
- ادبیات کرهی جنوبی
- ادبیات کرواسی
- ادبیات لهستان
- ادبیات نروژ
- ادبیات یونان
The Feast of the Goat
«سور بز» رمانی تاریخی و سیاسی از ماریو بارگاس یوسا است که به بررسی دیکتاتوری رافائل تروخیو در جمهوری دومینیکن میپردازد. این کتاب با روایتهای متقاطع، چهرهای چندلایه از استبداد، فساد و تأثیرات روانی آن بر جامعه و افراد ارائه میدهد. رمان در سه خط داستانی موازی و در دو دوره زمانی دیکتاتوری و پسادیکتاتوری روایت میشود و این روایتها بهصورت متناوب و با رفتوبرگشتهای زمانی به دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، تصویری جامع از دوران دیکتاتوری تروخیو و تأثیرات آن بر جامعه دومینیکن ارائه میدهند.
خط داستانی اول به زندگی «اورانیا کابرال» میپردازد؛ زنی ۴۹ ساله که پس از سالها دوری از وطن، به جمهوری دومینیکن بازمیگردد تا پدر بیمار و سالخوردهاش را ملاقات کند. در جریان این بازگشت، اورانیا با گذشتهای تلخ روبهرو میشود که سالها در سکوت و انزوا با آن دستوپنجه نرم کرده است. او در روایتهایش از خاطرات کودکی، به حادثهای تکاندهنده اشاره میکند: پدرش، آگوستین کابرال، که از چهرههای سیاسی مهم آن دوران بود، برای حفظ موقعیت سیاسی خود اورانیا را به قصر رافائل تروخیو، دیکتاتور ۷۰ ساله، میفرستد. در آنجا، اورانیا مورد سوءاستفاده جنسی او قرار میگیرد و این تجربه تلخ، نقطهی آغاز نفرت عمیق و ریشهدار اورانیا نسبت به پدرش، رژیم حاکم، و شخص تروخیو میشود.
خط داستانی دوم بر زندگی روزمره و اسرار پشت پردهی رافائل تروخیو متمرکز است. یوسا در این بخش آخرین روزهای حکومت تروخیو را به تصویر میکشد؛ دیکتاتور کهنسالی که از بیماری و ناتوانیهای جسمی رنج میبرد و در عین حال هنوز با خشونت و ترور قدرت را در دست دارد.
همزمان، خط داستانی سوم به توطئهگران ترور میپردازد؛ کسانی که برای سرنگونی تروخیو نقشه کشیدهاند. این توطئهگران، گروهی از افسران ارتش و چهرههای ناراضی نزدیک به رژیم هستند. یوسا در ادامه به سرگذشت هر یک از این افراد و رابطهشان با تروخیو میپردازد و انگیزههایشان از مشارکت در نقشهی سرنگونی را شرح میدهد. همچنین آنها را در روزهای منتهی به ۳۰ مه ۱۹۶۱، زمانی که نقشه ترور تروخیو به مرحله اجرا نزدیک میشود، دنبال میکند. این روایت با اضطراب، تردید، خشم و عزم همراه است و ترسی عمیق از دستگاه اطلاعاتی بیرحم رژیم را نشان میدهد. در کل این بخش از داستان، مسیر شکلگیری نقشه ترور، لحظهبهلحظه اجرای آن، و پیامدهای سنگینی را که برای عاملانش به همراه دارد، بهتصویر میکشد.
در نهایت، این سه خط داستانی به هم میپیوندند و تصویری جامع از سقوط یک دیکتاتوری و تأثیرات آن بر فرد و جامعه ارائه میدهند. خواندن سور بز برای کسانی که به رمانهای تاریخی و سیاسی علاقه دارند، تجربهای فراموشنشدنی خواهد بود. این اثر نهتنها بازتابی دقیق و مستندگونه از یکی از تاریکترین دورههای دیکتاتوری در آمریکای لاتین است، بلکه با روایتی عمیق، چندلایه و روانشناختی، زوایای پنهان قدرت، خشونت، خیانت و سکوت را به تصویر میکشد. یوسا با تلفیق هنرمندانهی تاریخ و داستان، روایتی خلق کرده که نهفقط خواننده را در طول مطالعه درگیر میکند، بلکه تأثیر آن تا مدتها پس از پایان کتاب نیز در ذهن باقی میماند.
درباره کتاب و نویسنده
- ماریو بارگاس یوسا (متولد ۱۹۳۶ در پرو) از مهمترین نویسندگان آمریکای لاتین است که بیشتر آثارش رنگ و بوی سیاسی و اجتماعی دارند. او در سال ۲۰۱۰ به پاس فعالیتهای ادبی خود برندهی جایزه نوبل ادبیات شد.
- سور بز در سال ۲۰۰۰ منتشر شد و بهعنوان یکی از برجستهترین رمانهای سیاسی قرن بیستم شناخته میشود. یوسا در این رمان، با ترکیب واقعیت تاریخی و تخیل ادبی، به بررسی ماهیت قدرت، فساد و تأثیرات آن بر فرد و جامعه میپردازد. ترجمه فارسی این کتاب را عبدالله کوثری انجام داده و توسط نشر علم منتشر شده است.
- عنوان سور بز از یک ترانهی فولکلوریک دومینیکن گرفته شده است که روز ۳۰ مه (روز مرگ تروخیو) را «روز جشن بز» میخواند. در فرهنگ عامه، بز نر نمادی از شهوترانی، خودبزرگبینی و خشونت حیوانی است. تروخیو، هم نهتنها با مشت آهنین حکومت میکرد، بلکه به بهرهکشی جنسی از زنان، بهویژه دختران نوجوان، شهرت داشت و این بُعد از شخصیت او، در رمان نیز بهروشنی روایت میشود (مثلاً در ماجرای آزار جنسی اورانیا). تروخیو در چشم مردم همچون بز نری سرمست از قدرت و بیپروایی جلوه میکرد. از همین رو، این لقب به نوعی اعتراض مردمی به رفتارهای غیراخلاقی و سلطهجویانهی او نیز بود.
- یوسا برای بازآفرینی فضای سیاسی و اجتماعی دوران دیکتاتوری تروخیو با پشتکاری کمنظیر به دل تاریخ رفت و سالها وقت گذاشت تا از میان آرشیوها، اسناد رسمی، گزارشهای مطبوعاتی و خاطرات بازماندگان، تصویری دقیق و چندوجهی از دوران دیکتاتوری تروخیو بسازد.او حتی با برخی از چهرههای کلیدی آن دوران از جمله یکی از شکنجهگران سابق رژیم مصاحبه کرد تا مطمئن شود که جزئیات داستانش، ریشه در واقعیت دارند.
- در سال ۲۰۰۵، فیلمی با اقتباس از این رمان به کارگردانی «لوئیس یوسا»، پسرعموی نویسنده، ساخته شد. این فیلم با بازی ایزابلا روسلینی و توماس میلیان، داستان رمان را به تصویر میکشد.
پیشنهادهایی برای مطالعه بیشتر
- «در زمانه پروانه ها» اثر خولیا آلوارز
روایت زندگی خواهران قهرمانی که با شوری زنانه، کمر به نابودی دیکتاتور بدنام جمهوری دومنیکن یعنی تروخیو میبندند.
- «گفتگو در کاتدرال» اثر ماریو بارگاس یوسا
رمان گفتگو در کاتدرال اثری است درباره دیکتاتوری در آمریکای لاتین.
- «پاییز پدرسالار» اثر گابریل گارسیا مارکز
داستان این کتاب درباره یک دیکتاتور تنها است که در قدرت بیپایان و جنون ناشی از آن غرق شده؛ روایتی مبهم و تأملبرانگیز از استبدادی که زمان و مکان مشخصی ندارد.
