- ادبیات آرژانتین
- ادبیات آلمان
- ادبیات آمریکای لاتین
- ادبیات اتریش
- ادبیات اسپانیا
- ادبیات استرالیا
- ادبیات افغانستان
- ادبیات امریکا
- ادبیات انگلیس
- ادبیات ایتالیا
- ادبیات ایران
- ادبیات ایرلند
- ادبیات برزیل
- ادبیات پرو
- ادبیات ترکیه
- ادبیات چک
- ادبیات روسیه
- ادبیات ژاپن
- ادبیات سوریه
- ادبیات شیلی
- ادبیات صربستان
- ادبیات فرانسه
- ادبیات کانادا
- ادبیات کرهی جنوبی
- ادبیات کرواسی
- ادبیات لهستان
- ادبیات نروژ
- ادبیات یونان
معرفی کتاب ضعیغه
شاید امروزه به کار بردن عناوینی مانند ضعیفه برای نام بردن از زنان توهین به حساب میآید اما در روزگاری نهچندان دور استفاده از این قبیل واژهها و مفاهیم چنان مرسوم و بدیهی بوده که جای کوچکترین پرسشی را باقی نمیگذاشته است. جهان کاملا مردانه تاریخ ما پر است از چنین ادبیاتی و زمینه مناسبی را فراهم کرده برای پژوهشگران مطالعات زنان تا با واکاوی آن، گوشههای پنهان زندگی اجتماعی را بکاوند و آشکار کنند. «ضعیفه» عنوان انتخابی کتاب بنفشه حجازی به بررسی جایگاه زن ایرانی در دروه صفویه میپردازد و در ۳۶۸ صفحه در سال ۱۳۸۱ توسط نشر قصیدهسرا چاپ شده است.
بنفشه حجازی را بیشتر با عنوان شاعر و رمان نویس میشناسیم. حجازی متولد ۱۳۳۳ در شهر بروجرد است و تحصیلات دانشگاهیاش را در زمینه علوم اجتماعی در دانشگاه تهران به پایان رسانده است. گذشته از ادبیات، علاقمندی بزرگ وی پژوهش در حوزه زنان است. نگاهی گذرا به فهرست کتابهای او نشان میدهد که دغدغه اساسی او مسائل زنان است. کتابهایی مانند زنان ترانه؛ بررسی حضور زن در ترانهها و اشعار عامیانه، تذکره اندرونی: شرح حال و شعر شاعران زن قرن سیزدهم تا پهلوی اول، تاج الرّجال: رابعه عدویه از دیگر آثار او در این حوزه است.
یک کتاب و ۱۵۰ کتاب!
بنفشه حجازی در گفتوگویی، درباره اهمیت کتاب ضعیفه میگوید:« اگر کسی بخواهد اوضاع زن در دوره صفویه را بداند باید 150 کتاب را بخواند تا به کلیاتی درباره زن در آن دوره دست یابد یا اینکه کتاب «ضعیفه» را مطالعه کند که از زن در این دوره اطلاعات مفیدی به خواننده ارائه میدهد». وی با بیان چرایی انتخاب نام کتاب در پیشگفتار، هدف خود را از نگارش آن آشکار میکند و مینویسد:«انتخاب این نام برای کتاب حاضر در واقع تعریضی به نام و مفهوم ضعیفه است و بر خوانندگان است که پس از خواندن کتاب بپذیرند که زنان این عصر، ضعیفه بودهاند یا ضعیف نگه داشته شدهاند»؟
بنفشه حجازی کتاب ضعیفه را با موضوع بررسی جایگاه زن ایرانی در عصر صفوی در شش فصل تدوین کرده است. درفصل اول به جایگاه فرهنگی زنان در این دوره پرداخته و و میزان سواد، فعالیتهای ادبی و هنری و نامهنگاریهای آنها را دستمایه پژوهش قرار داده است. فصل دوم را به جایگاه اجتماعی زنان در مسایلی چون ازدواج، زناشویی، طلاق اختصاص داده و در فصل سوم با عنوان «چهره جنسی زنان» برخی از مسایل این حوزه را مانند امنیت جنسی زنان، اعمال نامشروع، روسپیگری، و رسمها وسنتهای ظالمانهای چون پیشکش کردن زنان بررسی کرده است. در سه فصل انتهایی کتاب نیز چهرههای شاخص سیاسی، اجتماعی، و اقتصادی زنان معرفی شده است. آنچه کار حجازی را در کتاب ضعیفه برجسته میکند نگاه بنیادی وی به معضلات زنان است. او فقط مردها را عامل ستم بر زنان نمیداند بلکه مهمتر از آن مناسبات مردسالارانه موجود در نهادها و قوانین و احکام و عادتهای اجتماعی را با اهمیتتر میداند.
این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد میکنیم
کتاب ضعیفه گستره گوناگونی از خوانندگان را جذب خود میکند. علاقمندان به تاریخ، مطالعات زنان، علوم اجتماعی، تحولات سیاسی و اجتماعی و مطالعات فرهنگی میتوانند بهرهها از مطالعه آن ببرند.
