جنایت و مکافات شاهکار فئودور داستایفسکی، روایت راسکولنیکف و جنایتی است که زندگی و ذهن او را دگرگون می‌کند. رمانی عمیق درباره گناه، وجدان، اخلاق و پیامدهای انتخاب‌های انسان.

داستان این کتاب در سن پترزبورگ قرن نوزدهم، در فقر و فلاکت، رخ می‌دهد. راسکولنیکف، تحصیل را رها کرده و در اتاقی زیرشیروانی زندگی می‌کند. او با تکیه بر نظریه‌ی فلسفی خود انسان‌ها را به دو دسته «عادی» (که باید از قانون اطاعت کنند) و «فرا‌عادی» (مانند ناپلئون، که برای اهداف بزرگتر حق دارند قانون را زیر پا بگذارند و حتی دست به خونریزی بزنند) تقسیم می‌کند؛ او خودش را جزو دسته‌ی فرا‌عادی می‌بیند و تصمیم می‌گیرد این تئوری را با کشتن یک پیرزن رباخوار آزمایش کند. اما جنایت طبق نقشه پیش نمی‌رود و او ناخواسته خواهر پیرزن را نیز به قتل می‌رساند.

پیرزن یک رباخوار بود که پول و اشیای باارزش مردم را در ازای بهره‌های سنگین نگه می‌داشت. راسکولنیکف قصد داشت پس از قتل، آن پول‌ها و جواهرات را بردارد. او فکر می‌کرد می‌تواند از این ثروت برای ادامه تحصیل، رهایی از زندگی در اتاقک کوچک و محقر، و شروع یک زندگی شرافتمندانه استفاده کند. به این ترتیب، هم خودش از فقر نجات پیدا می‌کرد و هم جهان را از شر یک آدم مضر خلاص می‌شد. اما بلافاصله پس از جنایت، عذاب وجدان و آشفتگی روانی مثل خوره به جانش می‌افتد. این کتاب، داستان این نبرد درونی، فرار از قانون، و جستجوی دردناک او برای رستگاری و پذیرش مکافات گناهش است.